Er zijn maar weinig bands die het meer dan drie decennia volhouden. Het aantal bands dat na zo’n periode nog altijd met de gretigheid van een jonge hond musiceert, is op één hand te tellen. Van Dik Hout is zo’n zeldzaamheid: een Nederpopinstituut dat trots is op zijn muzikale verleden, maar altijd vooral vooruit is blijven kijken. Ruim dertig jaar na de doorbraak met ‘Stil In Mij’ staat de band met zanger Martin Buitenhuis voorop nog altijd energieker op het podium dan menige debutant, en blijft het nieuwe muziek maken die ertoe doet. Het verhaal van Van Dik Hout is het verhaal van vier schoolvrienden uit Den Helder die, zonder opsmuk uitgroeiden tot één van de belangrijkste Nederlandstalige bands ooit. Het is ook een verhaal over trouw: aan elkaar, aan het publiek, en aan een geluid dat zich in ruim dertig jaar tijd nooit heeft laten verleiden door de waan van de dag.

Een schoolband uit Den Helder

Het begint in 1985 op de Openbare Scholengemeenschap Nieuwediep in Den Helder. Martin Buitenhuis, Dave Rensmaag, Sandro Assorgia en Benjamin Kribben leren elkaar er kennen en beginnen samen te musiceren, aanvankelijk vooral met rockcovers in het Engels. Gerepeteerd wordt boven pizzeria Costa Smeralda, de zaak van Sandro’s ouders: in het geïmproviseerde ‘rockhok’ boven de pizzeria schrijven Martin en Sandro hun eerste nummers.

Rond 1990 slaat de groep een andere weg in: Buitenhuis merkt dat hij zich in het Nederlands veel directer en persoonlijker kan uitdrukken dan in het Engels en de band besluit voortaan in het Nederlands te zingen. Ook de naam van de band ontstaat in die periode, via drummer Richard ‘Dick’ Hout, die de jongens voorafgaand aan optredens steevast aanspoorde met “Van dik hout, jongens”, een verwijzing naar het gezegde dat zoveel betekent als: niet te veel poespas, gewoon stevig doorpakken. De naam blijft hangen. Nuchterheid en degelijkheid zijn kenmerken die de groep bijna vier decennia later nog altijd typeren.

De doorbraak van ‘Stil In Mij’

Wie de geschiedenis van de Nederlandstalige muziek bekijkt, ziet in de jaren negentig een vacuüm ontstaan. Oudgedienden doen hun ding nog wel, maar voor jonge bands is Nederlandstalig musiceren in die tijd niet bepaald hip; de meeste ambitieuze jonge groepen zingen liever Engels, in de hoop een internationale doorbraak te forceren. Van Dik Hout gooit het roer radicaal om. Op 5 mei 1994 verschijnt de single ‘Stil In Mij’, die die zomer via de radio langzaam maar zeker het hele land verovert. Later dat jaar volgt het gelijknamige debuutalbum ‘Van Dik Hout’, en het slaat in als een bom. Het moderne rockgeluid, gecombineerd met de rauwe eerlijkheid van Buitenhuis’ Nederlandstalige teksten, blijkt een schot in de roos. Hits als ‘Stil In Mij’, ‘Alles Of Niets’ en ‘Meer Dan Een Ander’ groeien binnen no-time uit tot lijfliederen van een hele generatie, en het debuutalbum wordt een onvervalste klassieker die in Nederland platina verkopen behaalt.

De erkenning volgt snel: de band wint in 1994 een MTV Local Hero Award en de Zilveren Harp.’Stil In Mij’ zou in de jaren die volgen door de luisteraars van 3FM meermaals worden verkozen tot beste Nederlandstalige single ooit en rond de eeuwwisseling zelfs tot ‘Nederlandstalig nummer van de eeuw’. Inmiddels prijkt het nummer ook al jaren onafgebroken in de Top 2000.

Herman Brood, De Poema’s en het podium

Het succes van het debuut wordt niet als eindpunt gezien, maar als vertrekpunt. Het volgende album ‘Vier Weken’ (1996) bevat met ‘Laat Het Los’ een echte Van Dik Hout klassieker en op ‘Kopstoot Van Een Vlinder’ (1997) staat ‘Pijn’, een door Martin Buitenhuis geschreven duetsingle met rock-‘n-rollicoon Herman Brood. Het blijkt één van de laatste noemenswaardige muzikale bijdragen van Brood en het bewijs dat de nog jonge band inmiddels naast één van de grootste iconen van de Nederlandse rockgeschiedenis staat.

Ook buiten de eigen band om laten de leden zien dat ze verder kunnen kijken: samen met het cabaretduo Acda en de Munnik vormt Van Dik Hout het samenwerkingsproject De Poema’s, dat in 2001 met ‘Zij Maakt Het Verschil’ een nummer 1-hit scoort. Ook ‘Mijn Houten Hart’ groeit in deze jaren uit tot een van de geliefdste nummers uit het oeuvre. De podia worden intussen groter: Pinkpop en Lowlands zien de band voorbijkomen, net als het huwelijksfeest van kroonprins Willem-Alexander en Máxima in 2002. De liveshows blijven intussen het kloppend hart van de band. Het podium is de plek waar Van Dik Hout, zoals de leden het zelf vaak omschrijven, pas echt thuishoort.

Terugkijken om vooruit te kunnen

2019 wordt een kantelmoment. Het is het jaar waarin Van Dik Hout het 25-jarig bestaan viert en dat gebeurt niet met een louter nostalgische blik achterom, maar met een uitgesproken blik vooruit. “Voor ons is 2019 een kantelmoment. Het is een jubileumjaar, maar vooral ook het jaar waarin we weer verder de toekomst in stappen”, aldus Buitenhuis destijds. “We zijn supertrots op onze geschiedenis, genieten van de erfenis die we hebben opgebouwd. Maar de toekomst is het meest belangrijk. Nog altijd. Elk album voelt als een nieuwe ronde. Elke keer leggen we de lat hoger om te zien of we ‘m kunnen aantikken.”

Het jubileumjaar krijgt een indrukwekkende invulling. Een clubtour in het voorjaar is binnen no-time uitverkocht, gevolgd door een jubileumconcert in Koninklijk Theater Carré op 26 juni. In het najaar verschijnt het nieuwe studioalbum ‘Één Nacht Eeuwigheid’, met de gelijknamige titelsong die uitgroeit tot de grootste radiohit van de band in jaren en wordt uitgeroepen tot Topsong op NPO Radio 2. Het album toont een band die met hernieuwd zelfvertrouwen schakelt tussen kwetsbaarheid en humor. Het autobiografische ‘Dat Het De Wereld Is’ gaat bijvoorbeeld over het gevoel dat je als jonge band in het oefenhok denkt de wereld te begrijpen en hoe die wereld groter en complexer wordt naarmate de band ouder wordt. “Een band starten, kost je je studie. Een band in leven houden vraagt nog veel meer offers”, aldus Buitenhuis. “Voor ons allemaal geldt dat we die met liefde hebben gebracht. Muziek maken is het enige dat we écht willen doen in het leven.”

Het jubileumjaar levert nog twee bijzondere eerbetonen op. Filmmakers Art Rooijakkers en Leon Verdonschot leggen de geschiedenis van de band vast in de documentaire ‘Legacy of Music: Van Dik Hout’, waarin ze met de bandleden terugreizen naar Den Helder, de plek waar alles begon. Ophet eind van het jaar verschijnt daarnaast ‘Verspijkerd’, een unieke eerbetoonplaat waarop een nieuwe generatie Nederlandse artiesten, onder wie Snelle, Josylvio, Jairzinho, Elske DeWall, Kevin en Glen Faria hun eigen interpretatie geven aan acht klassiekers uit het Van Dik Hout-oeuvre. Het is het ultieme bewijs van de pioniersrol die de band inmiddels blijkt te hebben vervuld: Nederlandstalige muziek is inmiddels de norm in de Nederlandse popmuziek en een hele generatie jonge muzikanten, van hitduo Suzan & Freek tot nummer 1-rapper Snelle, noemt het werk van VanDik Hout een directe inspiratiebron. “Als je even afstand neemt om te zien waar je staat en wat je hebt bereikt, ga je ineens dubbel en dwars beseffen wat je in handen hebt”, aldus Buitenhuis. “Er zijn jaren geweest dat we ons ding deden en er verder niet bij nadachten. Het besef dat we impact hebben gemaakt en generaties na ons hebben beïnvloed, is prachtig. Het heeft ons doen opleven en het geeft extra energie.”

Afscheid en een nieuw hoofdstuk

Na het jubileumjaar besluit Louis de Wit, dertig jaar lang de vaste drummer van de band, dat hij Van Dik Hout gaat verlaten om zich op andere maatschappelijke en muzikale uitdagingen te richten. “We zijn met een groep vrienden uit Den Helder de wereld in getrokken en hebben onze dromen waargemaakt”, blikte De Wit terug. Zijn opvolger is Oscar Kraal, een gerenommeerd drummer die naam had gemaakt met onder anderen Anouk, Frank Boeijen, Candy Dulfer en Milow.

2021 wordt vervolgens een van de meest bewogen jaren uit het bestaan van de band. Op 20 september van dat jaar ontvangt Van Dik Hout tijdens de Buma Awards in het Bimhuis in Amsterdam de Buma Gouden Harp, een erkenning voor de grote en belangrijke bijdrage die de band gedurende ruim 27 jaar aan de Nederlandse muziekindustrie heeft geleverd. Terwijl de erkenning voor het oeuvre van Van Dik Hout een hoogtepunt bereikt, heeft de band eerder dat jaar ook afscheid moeten nemen van Oscar Kraal, die op 1 april 2021 op 50-jarige leeftijd overlijdt aan de gevolgen van Alvleesklierkanker. Het verlies is invoelbaar en persoonlijk en wordt de aanleiding voor de single ‘Op De Golven Dansen Wij’, een lied over het lot en het leven. Voor de opnames reist de band af naar Berlijn, waar met producer Niels Zuiderhoek aan dit nieuwe muzikale hoofdstuk wordt geschreven.

Wie achter het drumstel plaatsneemt, is een verhaal op zich: Ferry Kunst, die jarenlang bekendstond als drummer van Indian Askin), had zelf als conservatoriumstudent nog drumles gekregen van Oscar Kraal en is vanaf dat moment de drummer van Van Dik Hout. Een opvolging die de circelvan leermeester en leerling op indrukkende wijze rond maakt. Samen met toetsenist Patrick van Herrikhuyzen die al sinds 2002 een gewaardeerde en vaste waarde is binnen de band, is Van Dik Hout weer compleet.

30 Jaar ‘Stil In Mij’

In 2024 viert de band het dertigjarig jubileum van ‘Stil In Mij’. De verjaardag wordt groots afgetrapt met een uitverkochte show in AFAS Live in Amsterdam onder de titel ‘Van Dik Hout & Vrienden’, gevolgd door een omvangrijke tournee door heel Nederland waarin het publiek merkt dat de live-reputatie van de band, drie decennia na de oprichting, nog altijd groeiende is. Rond de jubileumshows verschijnt ook de verzamelaar ’30 Jaar’, met daarop uiteraard ‘Stil In Mij’ in zijn oorspronkelijke, tijdloze gedaante.

Het jaar daarop bewijst de band dat stilstaan er simpelweg niet in zit. Na ruim twee decennia radiostilte rond het project brengt De Poema’s, de samenwerking met Acda en de Munnik, weer nieuwe muziek uit: samen met Snelle neemt de groep in oktober 2024 in de legendarische Abbey Road Studios in Londen de single ‘Op Jou Heb Ik Gewacht’ op, geschreven als themalied voor de ‘De Vrienden van Amstel LIVE! 2025’ in Ahoy Rotterdam. Het nummer wordt de eerste NPO Radio 2 Topsong van dat jaar.

De blik vooruit

Van Dik Hout is vandaag de dag springlevender dan ooit. Op 9 mei 2026 keert de band terug naar AFAS Live voor ‘Van Dik Hout & Vrienden Deel II’, een avond waarin klassiekers, verrassende gastoptredens met onder anderen Cesar Zuiderwijk en Zoë Livay en nieuwe muziek elkaar afwisselen. Aansluitend trekt de band eind 2026 en begin 2027 langs de Nederlandse poppodia met een nieuw album.

Het is alweer het 10e studioalbum van de band en bevat heel toepasselijk tien liedjes, die voor de echt fan muzikaal vertrouwd zullen voelen maar toch van deze tijd zijn.  Zo geven ze een goed overzicht van hoe de band zichzelf ook de laatste jaren weer verder heeft ontwikkeld en nooit stil staat zal blijven staan.

Één ding is zeker, ze zijn nog lang niet uitgespeeld want wat Van Dik Hout na meer dan drie decennia nog altijd onderscheidt, is een zeldzame combinatie van eigenzinnigheid en overtuiging. Geen poespas, gewoon stevig en eerlijk musiceren, jaar na jaar, decennium na decennium.